الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )

161

موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )

اگر جنسى در دست كسى بود و گفت : آن را خريده‌ام ولى نتوانست آن را اثبات كند ، وى را در زندان محكم نگاه‌دار و با حرف هيچ‌كس او را آزاد نكن تا حكم خدا برسد . گفت : اين را براى عطا ذكر كردم ، ولى او آن را انكار كرد . عبد الرزاق اين حديث را روايت كرده است با اين تفاوت كه در آن گفته است : « سرقة مع رجل سوء يتّهم . . . فلم ينفذه بدل يقطعه . . . ؛ « 1 » . . . آدم بدى كه متهم است . . . و نتواند آن ( خريدارى ) را اثبات كند . . . » . نظر نگارنده : انكار عطا ، براى ردّ حديث كافى است ، اضافه بر آن‌كه « قاعدهء يد » اماره است كه تصرف او ملكى است نه عدوانى . 12 . حبس شخص معروف به دزدى گفته شده : دزد معروف به دزدى اگر دستگير شد ، زندانى مىشود . « 2 » شايد به اين علت باشد كه امام وظيفه دارد اشرار را حبس كند و از بيت المال به آنان خرجى دهد تا از مردم ، دفع شر شود و مردم هم مخارج آنان را عهده‌دار مىشوند ؛ و كسى كه به دزدى ، معروف شده است از بارزترين مصاديق اشرار است ممكن است علت حبس او ، گرفتن حق مردم باشد ، مگر اين كه اشكال شود پيش از اين كه صاحب حق مطالبه كند حبس او جايز نيست ؛ و من كسى را غير از خطيب در فتاوى نديدم متعرّض اين مسأله شده باشد . داوود بن يوسف خطيب گويد : از محمد بن مقاتل پرسيدند : شخصى به دنبال كارى بوده است كه دزد معروفى را مىبيند ؛ ولى در آن ساعت دزدى نمىكرده است آيا مىتواند او را بكشد يا نزد امام آورد ؟ گفت : مىتواند او را دستگير كند و نزد امام آورد و به زندانش افكند تا توبه كند ، ولى نمىتواند او را بكشد .

--> ( 1 ) . مصنّف عبد الرزاق ، ج 10 ، ص 216 ، ح 18892 - 18893 . نك : قاموس الرجال ، ج 8 ، ص 209 ؛ مستدركات علم الرجال ، ج 6 ، ص 97 ؛ معجم رجال الحديث ؛ ح 13 ، ص 42 . ( 2 ) . فتاوى الغياثيه ، ص 100 .